Morfologia krwi

Morfologia krwi pełna z rozmazem automatycznym (tzw. morfologia 5 diff) to jedno z podstawowych i najczęściej wykonywanych badań diagnostycznych. Polega na jakościowej i ilościowej ocenie głównych elementów morfotycznych krwi:

• krwinek czerwonych (erytrocytów),

• krwinek białych (leukocytów – z podziałem na 5 frakcji),

• płytek krwi (trombocytów).

Badanie to pozwala na ogólną ocenę stanu zdrowia oraz wczesne wykrycie wielu nieprawidłowości, takich jak: niedokrwistość, infekcje, stany zapalne, zaburzenia odporności, choroby szpiku czy układu krwiotwórczego.

Co ocenia morfologia krwi?

Układ czerwonokrwinkowy (erytrocyty)

Parametry dotyczące krwinek czerwonych dostarczają informacji o zdolności krwi do przenoszenia tlenu oraz pomagają w rozpoznawaniu i różnicowaniu niedokrwistości:

• RBC – liczba erytrocytów

• HGB – stężenie hemoglobiny

• HCT – hematokryt

• MCV – średnia objętość krwinki

• MCH / MCHC – zawartość i stężenie hemoglobiny w erytrocycie

• RDW – wskaźnik zróżnicowania objętości krwinek (anizocytoza)

Układ białokrwinkowy (leukocyty)

Leukocyty to komórki układu odpornościowego. Morfologia 5 diff pozwala na automatyczne określenie liczby oraz odsetka pięciu głównych frakcji leukocytów:

• WBC – całkowita liczba leukocytów

• Neutrofile, Limfocyty, Monocyty, Eozynofile, Bazofile – udział procentowy i liczbowy

Dzięki tym parametrom możliwa jest ocena odporności, rozpoznanie infekcji, stanów zapalnych i chorób hematologicznych (np. białaczki).

Płytki krwi (trombocyty)

Płytki krwi biorą udział w krzepnięciu. Ich liczba i objętość mogą wskazywać na ryzyko krwawień lub zakrzepicy:

• PLT – liczba płytek

• MPV – średnia objętość płytek

• PDW, P-LCR, PCT – parametry zmienności i udziału dużych płytek

Niektóre zmiany w podstawowych parametrach:
Leukocyty:
zwiększona liczba: zakażenia, urazy, stany zapalne, białaczki szpikowe, białaczki limfatyczne; zmniejszona liczba: leki, promieniowanie, zespoły mielodysplastyczne, mielofibroza, zakażenia wirusowe (np. EBV, CMV, HSV, parvowirus B19), zakażenia bakteryjne (niektóre), przerzuty nowotworowe do szpiku.
Erytrocyty, hemoglobina, hematokryt:
zwiększona liczba: czerwienica prawdziwa, niedotlenienie, odwodnienie; zmniejszone liczba: nagłe, duże utraty krwi, niedokrwistości, choroby nerek, osteomielofibroza, przerzuty nowotworowe do szpiku.
MCV, MCH:
wzrost wielkości: niedokrwistości makrocytowe, w wyniku suplementacji żelazem w niedokrwistości z niedoboru żelaza; obniżenie wielkości: niedokrwistości mikrocytowe i niedobarwliwe.
MCHC:
wzrost wielkości: wrodzona sferocytoza, odwodnienie hipertoniczne; obniżenie wielkości: niedobór żelaza, wit.B6;
Płytki krwi:
zwiększona liczba: stany zapalne, infekcje, nowotwory, przewlekła białaczka szpikowa, niedokrwistości; zmniejszona liczba: wrodzona hipoplazja megakariocytów, posocznica, DIC, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zepół hemolityczno-mocznicowy, leki, zakażenia wirusowe, niedobór poprzetoczeniowy, przerzuty do szpiku, osteomielofibroza.

Wysiłek fizyczny, posiłek.