Tryptaza

Tryptaza jest jedną z głównych proteaz zlokalizowanych w ziarnistościach wydzielniczych mastocytów (komórek tucznych). Preformowana tryptaza jest uwalniana poprzez degranulację mastocytow wraz z szeregiem innych mediatorów (m.in. histaminą i heparyną). Odgrywa istotną rolę w procesach zapalnych i alergicznych. Gwałtowna degranulacja dużej liczby mastocytów prowadzi do ogólnoustrojowych reakcji anafilaktycznych. Do aktywacji mastocytów dochodzi na  drodze swoistej, zależnej od IgE (indukowanej związaniem alergenu przez cząsteczki alergenowo-swoistej  IgE unieruchomionej na powierzchni mastocytu) oraz nieswoistej, pod wpływem: bodźców fizycznych (np. ciepło, światło, wibracje); leków  i substancji biologicznych: w tym, co najistotniejsze, jadów owadów błonkoskrzydłych i węży. Stężenie tryptazy we krwi jest markerem aktywacji mastocycytów. Podniesione stężenie (podstawowe, utrzymujące się lub przejściowe) towarzyszy mastocytozie układowej i ciężkim reakcjom alergicznym zależnym od przeciwciał IgE. Chorych na mastocytozę należy izolować od czynników mogących  aktywować mastocyty. Pomiar stężenia tryptazy we krwi przydatny jest do określania ryzyka ciężkich reakcji alergicznych, w tym na użądlenia owadów błonkoskrzydłych i leki oraz w kwalifikacji osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi na jad pszczołowatych i osowatych do immunoterapii swoistej. Oznaczanie poziomu tryptazy w surowicy stosowane jest również  w diagnostyce stabilnej choroby wieńcowej o podłożu zapalnym. Dyskutowana jest rola pomiarów tryptazy w atopowym zapaleniu skóry, alergii pokarmowej i astmie.