Odczyn Waalera-Rosego

 

Odczyn Waalera-Rosego służy do wykrywania czynnika reumatoidalnego (RF) metodą hemaglutynacji.  Wskaźnikiem obecności  RF w badanej surowicy jest zdolność badanej surowicy do aglutynacji  krwinek baranich  opłaszczonych  króliczymi  IgG. Odczyn  jest użyteczny  w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i innych chorób o podłożu autoimmunizacyjnym.  Czynnikiem reumatoidalnym , RF (ang. rhematoid factor),  nazwane są autoprzeciwciała specyficzne w stosunku do fragmentu Fc immunoglobulin klasy G (IgG). W 85%  RF jest immunoglobuliną  klasy IgM,  rzadziej IgG, IgA i IgE.  RF występuje w 70-90% przypadków reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i koreluje z aktywnością choroby, chociaż nie jest  swoisty dla tego schorzenia. Wynik ujemny jest jednym z warunków rozpoznania tzw. seronegatywnych  chorób stawów. Brak RF stanowi niekorzystny czynnik  rokowniczy w RZS. RF występuje również u 75-95 % chorych na zespół Sjogrena i 50-60% chorych na mieszaną kolagenozę – mieszaną chorobę tkanki łącznej (ang. mixed connective tissue disease, MCTD).  RF stwierdzany jest  u ludzi zdrowych,  przy czym częstość występowania rośnie z wiekiem. Do 60. roku życia RF występuje u 2-4% zdrowej populacji,  a po 70. roku  odsetek dochodzi do 25%.

Wynik dodatni: reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zespół Sjögrena, mieszana choroba tkanki łącznej, krioglobulinemia (monoklonalne IgM), toczeń układowy, przewlekłe zapalenie wątroby, zakażenia bakteryjne (np. gruźlica), zakażenia wirusowe (m.in. CMV, EBV, HIV, grypa, różyczka), wiek powyżej 70 lat, infestacje pasożytnicze  (m.in. trypanosoma, plasmodium),  sarkoidoza, przewlekłe choroby płuc.