IgE sp. F79 - gluten (gliadyna)

Ilościowe oznaczenie in vitro  w surowicy krwi, z wykorzystaniem ekstraktu glutenu pszenicy, przeciwciał klasy IgE specyficznych w stosunku do  alergenów glutenu, przydatne w diagnostyce alergii na gluten. Alergia na gluten należy, obok uczulenia na alergeny  mleka,  do najczęstszych alergii pokarmowych, dotykając od 10 do 20-25% wszystkich osób dotkniętych alergią pokarmową. Ziarno pszenicy, najczęściej spożywanego zboża glutenowego, zawiera około 8-15% białka, z czego 85%-90% stanowi gluten, stabilne termicznie białko spichrzowe. Gluten składa się z nierozpuszczalnych gliadyn i  glutenin o wysokim i niskim ciężarze cząsteczkowym. Wywołują one zależne od IgE reakcje alergiczne na pszenicę, które dotyczą nawet 0,4% światowej populacji. Białka podobne do gliadyny, objęte wspólną nazwą glutenu, znajdują się również w innych zbożach, określonych przez to jako zboża glutenowe. Stąd, alergia na gluten, poza pszenicą dotyczy wszystkich zbóż glutenowych. Białkami tymi są: sekalina w życie, hordeina w jęczmieniu i awenina w owsie. Objawy alergii  na gluten (natychmiastowej reakcji zależnej od IgE) pojawiają się zwykle w ciągu kilku minut do godziny po spożyciu źródła glutenu i dotyczą: przewodu pokarmowego (wymioty, kolka, biegunka); skóry (pokrzywka, szorstkie plamy, egzema); dróg oddechowych (np. nieżyt nosa) łącznie z astmą, lecz także obejmują ogólnoustrojowe reakcje anafilaktyczne. Kontakt z mąką, drogą wziewną lub bezpośredni, powoduje, odpowiednio: astmę piekarską, atopowe zapalenie skóry i pokrzywkę lub anafilaksją wywołaną wysiłkiem fizycznym, WDEIA (ang.  wheat dependent exercise-induced anaphylaxis), wywoływaną przez frakcję glutenu określaną jako omega-5 gliadyna. Ze względu na właściwości fizyczne gluten, poza  produktami  zbożowymi może, jako dodatek – alergen ukryty – znaleźć się w przetworach mięsnych, przetworzonych owocach morza, wegetariańskich substytutach mięsa, cukierkach, lodach, maśle, przyprawach, farszach, marynatach i dressingach, a polewach tabletek i wyrobach cukierniczych. Gluten występujący w zbożach może powodować chorobę o podłożu autoimmunologicznym – celiakię (chorobę trzewną), diagnozowaną przez oznaczenie  przeciwciał przeciwko endomysium mięśni gładkich (IgAEmA) lub przeciwciał swoistych  dla transglutaminazy tkankowej (anty-tTG). Przeciwciała klasy IgE uczestniczą w mechanizmie prowadzącym do atopowych, anafilaktycznych reakcji alergicznych (miejscowych lub uogólnionych), określonym jako natychmiastowa reakcja nadwrażliwości typu I. Osoby uczulone na obcy antygen zwany alergenem,  posiadają w krwi co najmniej wykrywalne stężenie IgE swoistych dla tego alergenu, podczas gdy u osób zdrowych przeciwciała IgE o takiej swoistości są  nieobecne lub niewykrywalne. Obecne w miejscu wniknięcia alergenu swoiste IgE wzmacniają odpowiedź na alergen, prowadzącą do miejscowego stanu zapalnego, równocześnie nasilając produkcję specyficznej antygenowo IgE, co wzmocnienia i  (czasami) uogólnia alergiczne reakcje zapalne. Nasilenie reakcji alergicznej jest skorelowane ze stężeniem alergenowo-specyficznej IgE, przy czym korelacja ta jest zależna od alergenu. Oznaczenie in vitro poziomu alergenowo-specyficznej IgE, łącznie z wywiadem klinicznym i wynikami innych badań laboratoryjnych, jest pomocne w identyfikacji alergenu odpowiedzialnego za uczulenie. Oznaczenie IgE in vitro nie stanowi zagrożenia dla badanego, które istnieje w przypadków testów skórnych i prowokacji. Ilościowy wynik stężenia sIgE wyrażony jest w kU/l. W raporcie wyniku podana jest półilościowa skala RAST/EAST ułatwiająca ocenę ryzyka alergii skorelowanego z uzyskaną wartością liczbową. W teście wykorzystano ekstrakt alergenów glutenu pszenicy  F79 (f79).