Androstendion

Androstendion jest androgenowym hormonem steroidowym powstającym w nie tylko w korze nadnerczy, lecz również w gonadach. Jest najważniejszym prekursorem silnych hormonów androgenowych i estrogenów (testosteronu i estronu). Poziom androstendionu w osoczu wzrasta stopniowo od około 7 roku życia i opada po 30 roku. Wykazuje wahania dobowe. Maksimum wydzielania następuje rano, minimum w nocy, możliwe są jednak mniejsze wahania w okresie pomiędzy ekstremami. W cyklu miesiączkowym  stężenie androstendionu wzrasta dwukrotnie dzięki produkcji przez pęcherzyk Graafa i osiąga maksimum w pobliżu środka cyklu.  Może wtedy przekroczyć zakres referencyjny (środkowe 95 procent wyników prawidłowych). Wzrasta w ciąży i podczas znacznego wysiłku fizycznego. Patologiczny i trwały wzrost poziomu androstendionu wiąże się hirsutyzmem i wrilizacją. W okresie menopauzy androstendion stanowi podstawowe źródło estronu (w skutek jego obwodowej aromatyzacji w tkance tłuszczowej). U kobiet otyłych mogą w tym okresie pojawiać się krwawienia miesiączkowe pod wpływem dużych stężeń powstałego estrogenu. Podwyższone stężenia androstendionu obserwuje się w zespole wielotorbielowatych jajników, wrodzonym przeroście kory nadnerczy, niekiedy w zespole Cushinga, w nowotworach jajników i jąder.
Synteza hormonu w nadnerczach znajduje się pod kontrolą ACTH, w gonadach - gonadotropin.

Przyczyny obniżenia stężenia:choroba Addisona; infekcje: grzybicze, wirusowe (CMV, HIV), bakteryjne (gruźlica); choroby autoimmunologiczne; nacieki nowotworowe; adrenoleukodystrofia; wrodzona hipoplazja nadnerczy; napromienianie; oporność na ACTH; obustronne usunięcie nadnerczy; niedoczynność przysadki; niedoczynność podwzgórza; niedoczynność tarczycy; choroby przewlekłe; fizjologiczne: u dzieci i ludzi starszych.
Przczyny wzrostu stężenia: jatrogenna przyczyna (steroidoterapia); choroba Cushinga - zależna od ACTH nadczynność nadnerczy (mikrogruczolaki przysadki wydzielające ACTH); ektopowe wydzielanie ACTH w nowotworach nieendokrynnych np. płuc, jelit; zespół Cuhinga - niezależny od ACTH (gruczolak nadnerczy, rak nadnerczy, przerost nadnerczy wrodzony i ujawniający się u dorosłych, MEN 1, MEN 2); otyłość, stres (urazy, choroby o ostrym przebiegu); zespół policystycznych jajników (PCOS); ciąża wysiłek.

Przeciwciała heterofilne , HAMA.