Najniższa cena z ostatnich 30 dni: 99,00 PLN
99,00 PLN
Najniższa cena z ostatnich 30 dni:
99,00 PLN
Pakiet realizowany tylko w określonych punktach pobrań.
Nasieniak jądra to nowotwór zarodkowy wywodzący się z komórek płciowych i należący do grupy nowotworów germinalnych jądra. Od nienasieniaka odróżnia go to, że zwykle rośnie wolniej, rzadziej daje bardzo wczesny rozsiew drogą krwi i jest wyjątkowo wrażliwy na radioterapię oraz chemioterapię opartą na cisplatynie. Większość klasycznych nasieniaków rozwija się z GCNIS (germ cell neoplasia in situ), czyli przedinwazyjnej zmiany nowotworowej obecnej w kanalikach nasiennych. Typowy wiek zachorowania to 30–45 lat. Molekularnie nasieniak bardzo często wykazuje nadmiar materiału chromosomu 12p, najczęściej w postaci izochromosomu i(12p). To jedna z najbardziej charakterystycznych zmian cytogenetycznych raka jądra. Co więcej wiemy o nasieniaku jądra?

Nie ma jednej sprawczej przyczyny nasieniaka jądra, ale istnieje dobrze opisany zestaw czynników ryzyka.
Najsilniejszy to wnętrostwo. Jądro, które nie zstąpiło do moszny, ma istotnie wyższe ryzyko rozwoju nowotworu germinalnego (wywodzącego się z komórek rozrodczych). Ryzyko pozostaje podwyższone nawet po orchidopeksji (chirurgicznym zabiegu urologicznym polegającym na sprowadzeniu niezstąpionego jądra do moszny i trwałym jego zamocowaniu), choć wczesne leczenie operacyjne je zmniejsza.
Poza wnętrostwem, do innych ważnych czynników należą:
Najniższa cena z ostatnich 30 dni: 99,00 PLN
Najniższa cena z ostatnich 30 dni:
99,00 PLN
Pakiet realizowany tylko w określonych punktach pobrań.
Nasieniak jądra nie jest dziedziczony w prosty sposób – nie ma jednego genu odpowiedzialnego za wystąpienie choroby, ale istnieje wyraźna predyspozycja rodzinna. Ryzyko zachorowania rośnie, jeśli na nowotwór jądra chorował ojciec lub brat. Badania wskazują na udział wielu genów związanych z rozwojem komórek płciowych, przeżyciem pierwotnych komórek płciowych, regulacją apoptozy (naturalnej śmierci komórek), dojrzewaniem gonad i stabilnością genomu.
Najczęstsze objawy nasieniaka jądra są charakterystyczne, niestety dość skąpe.
Zwykle objawia się jako:
W badaniu przedmiotowym jądro jest:
Mały nasieniak jądra może być niewyczuwalny palpacyjnie i zostać wykryty dopiero w USG. To ważne zwłaszcza u mężczyzn diagnozowanych z powodu niepłodności, bólu moszny o niejasnej przyczynie albo przypadkowo stwierdzonej asymetrii jąder. Brak wyczuwalnego guza nie wyklucza nowotworu.
Inne najczęstsze objawy to:
W stadium bardziej zaawansowanym objawy wynikają z lokalizacji przerzutów. Nasieniak najpierw szerzy się do węzłów chłonnych zaotrzewnowych, co może powodować ból pleców lub uczucie pełności w jamie brzusznej.
Objawy płucne, takie jak kaszel czy duszność, sugerują rozsiew odległy i są częstsze w bardziej zaawansowanej chorobie.
W praktyce badania nasieniaka jądra obejmują trzy filary:
USG jest badaniem pierwszego wyboru. Klasyczny nasieniak w ultrasonografii to najczęściej jednorodna, wewnątrzjądrowa zbita zmiana, dobrze odgraniczona od otaczającego miąższu jądra. Nienasieniaki zwykle są bardziej niejednorodne, z obszarami martwicy, krwotoku czy zwapnień, choć USG samo w sobie nie służy do ostatecznego różnicowania tych nowotworów.
Standardowo oznacza się:
Badania uwzględnia pakiet dostępny pod linkiem.
Charakterystyka zmian:
Po potwierdzeniu guza wykonuje się tomografię komputerową jamy brzusznej i miednicy, a w zależności od sytuacji także klatki piersiowej. Celem jest ocena węzłów zaotrzewnowych, gdyż jest to najczęstsza droga rozsiewu.
Ostateczne rozpoznanie ustala się po radykalnej orchidektomii pachwinowej, czyli chirurgicznemu usunięciu jądra wraz z najądrzem i powrózkiem nasiennym przez nacięcie w okolicy pachwiny. Następnie patomorfolog ocenia typ nowotworu, naciekanie osłonek, najądrza, wnęki jądra, powrózka nasiennego oraz obecność GCNIS.
Rozróżnienie ma znaczenie kliniczne.
Nasieniak:
Nienasieniak:
Leczenie nasieniaka jądra zależy od stadium choroby, markerów i wyniku badania histopatologicznego. Zaczyna się od orchidektomii pachwinowej, ale dalsze postępowanie różni się w zależności od stopnia zaawansowania.
Po orchidektomii większość pacjentów z nasieniakiem w stadium I nie wymaga natychmiastowej intensywnej terapii. Aktualnym standardem jest aktywny nadzór, gdyż sama operacja często jest wystarczająca. Nawrót występuje zwykle u około 12–20% pacjentów, najczęściej w węzłach zaotrzewnowych, ale nawet wtedy choroba jest na ogół nadal wyleczalna.
Dobrym przykładem praktycznego podejścia do obserwacji jest badanie TRISST (The Trial of Imaging and Surveillance in Seminoma Testis z 2022 roku). Wykazało ono, że u pacjentów w nadzorze po stadium I można bezpiecznie ograniczyć liczbę badań obrazowych oraz w części przypadków zastąpić tomografię rezonansem magnetycznym, bez pogorszenia jakości monitorowania choroby. Ogranicza to ekspozycję młodych pacjentów na promieniowanie.
Dawniej za czynniki większego ryzyka nawrotu uznawano guz większy niż 4 cm i naciekanie sieci jądra, ale ich znaczenie nie jest na tyle silne i powtarzalne, by na ich podstawie automatycznie kwalifikować do chemioterapii. W praktyce decyzja dotyczy zwykle wyboru między nadzorem a pojedynczym cyklem chemioterapii karboplatyną. Adjuwantowa karboplatyna może zmniejszyć ryzyko nawrotu w stadium I, współczesne wytyczne stawiają jednak na nadzór, ze względu na niski procent nawrotów choroby.
W stadium II leczenie zależy od wielkości i lokalizacji przerzutowych węzłów chłonnych. U części chorych rozważa się radioterapię, ale coraz częściej wybiera się chemioterapię opartą na cisplatynie, zwłaszcza przy większej masie guza. W chorobie bardziej zaawansowanej standardem są schematy z cisplatyną i etopozydem, często BEP (bleomycyna, etopozyd, cisplatyna) albo EP (etopozyd, cisplatyna).
Jeżeli chodzi o rokowanie w nasieniaku jądra to jest to jeden z najlepiej rokujących nowotworów litych u młodych dorosłych. W stadium I odsetek przeżyć sięga >99%, jest też bardzo wysokie w stadiach wyższych dzięki dużej wrażliwości na chemioterapię guza. Kluczowe jest jednak pilne rozpoznanie i prawidłowe prowadzenie kontroli po leczeniu.
Nasieniak może współistnieć z obniżoną płodnością jeszcze przed leczeniem, a chemioterapia dodatkowo może pogarszać spermatogenezę. Dlatego przed leczeniem zaleca się rozważenie kriokonserwacji nasienia. U większości mężczyzn po jednostronnej orchidektomii, przy zdrowym drugim jądrze, stężenie testosteronu pozostaje prawidłowe, ale płodność nie zawsze wraca do stanu wyjściowego.
W kontekście przyszłości diagnostyki, najciekawszym biomarkerem jest miR-371a-3p. W przeciwieństwie do AFP i β-HCG marker ten wykazuje bardzo wysoką czułość w nowotworach germinalnych, także w nasieniaku, i jest badany jako narzędzie do wczesnego wykrywania choroby resztkowej lub nawrotu. Nie zastępuje jeszcze rutynowo klasycznych markerów i obrazowania, ale jest jednym z najważniejszych kierunków rozwoju diagnostyki raka jądra.
mgr Monika Kmieć
Tak. Mały guz może być niewyczuwalny palpacyjnie i zostać wykryty dopiero w USG moszny.
Nasieniak zwykle rośnie wolniej, częściej występuje po 30 r.ż., nie podnosi AFP i jest bardzo wrażliwy na radio- i chemioterapię. Nienasieniaki częściej występują u młodszych pacjentów, rosną szybciej i częściej wcześnie dają przerzuty.
Tak, ale poligeniczne. Nie odpowiada z nią jeden gen, lecz wiele odpowiedzialnych za rozwój komórek płciowych.
Tak. Niepłodność i nowotwory germinalne częściowo dzielą wspólne tło biologiczne, a leczenie onkologiczne może dodatkowo pogarszać parametry nasienia.